Impressie van Gasthuismolensteeg

In de 15e eeuw stond op de stadswal, die nu Singel heet, een molen van het Sint Elisabeth Gasthuis. Dit oudste ziekenhuis van de stad werd gesticht in de 14e eeuw en werd later bij het stadhuis gevoegd. Beiden sneuvelden echter voor de aanleg van een nieuw stadhuis, het huidige Paleis op de Dam. De Gasthuismolensteeg bleef natuurlijk en ligt in het verlengde van de Harten- en de Reestraat.

Uitzicht en licht
Op de hoek met uitzicht op het Singel zit het gelijknamige Singel Optiek. Alweer zeven jaar geniet eigenaar Willem Mook er van het uitzicht en het licht, nadat hij zijn zaak op de tweede verdieping van de Bijenkorf moest verlaten. Veel klanten gingen mee, maar er kwamen ook nieuwe bij, van mensen uit de buurt tot bekende Nederlanders en toeristen die jaarlijks terugkeren omdat de brillen in eigen land te oubollig zijn. ‘Ik zou het zelf in het buitenland nooit doen,’ zegt een medewerkster, ‘maar de toeristen lopen hier regelmatig de deur plat met de vraag waar het Anne Frankhuis is, het Rijksmuseum en De 9 Straatjes.’

Vierde generatie
De oneven zijde van de steeg kent een rijtje winkels die stuk voor stuk een andere sfeer ademen en in de meest bijzondere monumentjes zitten. Op nummer 1 zorgt SAS Design voor een oosterse atmosfeer. De vitrines ligger er vol sieraden ontworpen door eigenaresse Saskia Schellen en handgemaakt door toegewijde goudsmeden in Indiase Thar woestijn.
Daarnaast staat Mauve voor Hannah’s tooi. In het theatrale winkeltje met barok en theaterkleding waant men zich in een compleet andere tijd. Nog weer een deur verder, bij Nic-Nic op nummer 5, keren de jaren vijftig, zestig en zeventig in vol ornaat terug, met lampen, serviesgoed en curiosa.
En als we het over bijzonder hebben, gaat het natuurlijk ook over het Nationaal Brilmuseum op 7. Deze brillenzaak annex museum toont 700 jaar kunst, cultuur en geschiedenis van de bril. Het monument uit 1620 telt twee museumkamers en de winkel is een reconstructie uit 1930. Eigenaresse Mijke Teunissen is de vierde generatie brilspecialisten. Het was haar vader die 35 jaar rondreisde en alles rond de bril verzamelde.

Melk of karnemelk
Het is vast een kleine slagerij geweest, zo schoon en fris ziet het eruit, zeggen klanten over broodjeszaak ’t Kuyltje op nummer 9. John en Anja namen het 15 jaar geleden over. Hij was veekoopman, maar daar viel destijds geen brood meer mee te verdienen. Via via kwamen ze toen op het spoor van ’t Kuyltje en gingen de uitdaging aan. Ze kenden Amsterdam niet, maar ach, ‘ik pas me makkelijk aan’, zegt John. Hij en Anja wonen nog altijd in Tull en ’t Waal dat in de buurt van Culemborg schijnt te zijn. Omdat hij ook ooit in het slagersvak zat, maakt hij alle vleeswaren zelf. Dat is hun trots en hun handelsmerk. Koffie schenken ze er niet, maar wel een glas melk of karnemelk. Over het afgelopen jaar hoor je hem niet klagen. Maar ja, mompelt John, hij klaagt dan ook niet snel.

De leukste winkel van…
Op Gasthuismolensteeg 11 woonde in de Gouden Eeuw Herman Doomer, die bekende lijstenmaker van Rembrandt van Rijn. Tot het gezin Doomer in 1637 naar de Hartenstraat verhuisd, waar nu Hotel Belga zit. Nu zit er op 11 MeCHICas, een bijzondere winkel met een collectie exotische sieraden en tassen en riemen. Samen met een Mexicaanse ontwerper legde eigenaresse Debbie Verhagen in Mexico de grondslag voor haar winkel. Alle materialen komen daar vandaan, zoals turkoois uit Sonora, opaal uit Magdalena en amber uit Chiapas. Oja, Mechicas eindigde als derde bij de NLStreets awards 2009 voor de leukste winkel van Nederland. Daarmee mag het zich de leukste winkel van Amsterdam noemen!
Om de internationale inslag van dit stukje Gasthuismolensteeg compleet te maken, is er ook nog Kalpa de Boer, een galerie met sculpturale kunst uit Afrika. Eigenaar Peter de Boer is een ervaren en beëdigd taxateur die zich heeft gespecialiseerd in de traditionele beelden en maskers uit voornamelijk West- en Centraal-Afrika.

De muzikale kant
Bij de gespecialiseerde platenzaak Waxwell Records op nummer 6 kopen DJ's, verzamelaars en muziek liefhebbers nieuw en gebruikt vinyl. Waxwell heeft misschien wel de meest diverse en unieke selectie platen van de stad als het gaat om soul, hip-hop, funk, jazz, blues, disco en pop.
Even verderop opende in september Sugar & Spice de deuren, waar naast muziek ook boeken en films te koop zijn. Twee kleine platenlabels begonnen deze winkel als vitrine voor liefhebbers van wereldmuziek, de Americana en garagerock. Sugar and Spice is ook een galerie voor werk van muzikanten en aanverwanten die ook met pen of penseel uit de voeten kunnen. En dan is er nog 2PR met mode voor vrouwen, een café dat allang gesloten is en niet te missen, op nummer 16, de lekker ogende pantoffels en slippers van Antonia.

Antonia en de De Transvaalsche Boer
De ene hoek met de Herengracht wordt bezet door Cena Tabakshop, die halverwege het jaar nieuwe eigenaren kreeg, die de zaak enthousiast en in alle opzichten een frisse uitstraling gaven.
Het gemeentelijk monument aan de andere kant op nummer 20 was ooit van burgemeester Benningh Jan Duvensz, die het stuk grond in de 16e eeuw kreeg als compensatie voor zijn percelen waarover de Herengracht werd vergraven. Rond 1900 vestigde zich in het winkelwoonhuis het sigarenmagazijn De Transvaalsche Boer, met het beroemde beeldje van de Zuid-Afrikaanse boer op de pui. Het pand wordt wel omschreven als 'het wildste van alle op grachthoeken verrezen huizen’. Aan de grachtkant is een variatie aan geveluitbouwen, van een driezijdige erker tot een balkon en een ondiepe erker. Dan is er teakhouten pui en zijn er natuurstenen blokjes en gele, groene en witte banden van verglaasde steen.
In dit veelbesproken pand zit alweer 12, 5 jaar Antonia by Yvette, een winkel voor de liefhebber van schoenen. Behalve haar eigen collectie schoenen en laarzen voor mannen en vrouwen verkoopt Yvette er ook bijzondere ontwerpen uit Europa. Ze worden niet alleen persoonlijk getest op pasvorm, maar ook speciaal gemaakt in kleine fabriekjes. Daardoor is er geen overproductie en zijn alle items exclusief.